gündüzleri geceymiş gibi ● yeşil dallarız dünya ağacından

ONUR BERKAY SUİÇMEZ

03.02.2023

“Tek bir Orson Welles yeterlidir” diyerek sinema tarihine not düşen Richard Wright’a kısmen katılmasam da, aynı zamanda yaşamasa da birinci filmiyle sahne-sekans planlı kusursuz çekimleriyle, kendini kanıtlayan başka bir ve/veya birden çok auteur yönetmen daha dünyada bulunsa medeniyet koşullarının sinema tarihiyle eş zamanla büyüyen böyle yönetmenlerce, dünyadaki adaletsiz liyakatsiz düzende yer yerinden oynardı.

[1]16 yılda Türkiye’nin en önemli ihraç ürününü böyle bitirdiler (odatv – Yusuf Yavuz)

Amerika kıtasının yerlileri tedavi ve dini amaçlarla tütün üretimi yapıyorlardı. 1492’de Amerika’yı keşfeden Kristof Kolomb, Avrupa’ya döndüğünde, yanında, bu kıtada daha önce hiç görülmemiş olan tütün tohumları ve yaprakları vardı. Kolomb’un mürettebatından Rodrigo Jerez, tütün içerken görüldü ve ‘şeytan tarafından ele geçirildiği’ gerekçesiyle hapis cezasına çarptırılmıştı.

1943’de, dünya yetişkin nüfusunun yaklaşık yüzde 60-80’i sigara içiyordu. 1944’de, Amerikan Kanser Derneği, sigaranın sağlığa zararlı olabileceğini belirtti. Akciğer kanseri ve sigara arasındaki ilişkinin henüz kesinlik kazanmadığını, ama yine de dikkatli olunması gerektiği hakkında halkı uyardı.

Lucky Strike, British American Tobacco Grubuna Ait Bir Amerikan sigara markasıdır. markanın Halk Arasında “Şanslılar” Olarak Adlandırılır. 150 Yıllık Tarihleri Boyunca, Lucky Strike, Amerika Birleşik Devletleri’nde en çok satan sigara markalarından biri haline geldiği 1930’larda ve 1940’larda zirveye ulaşan marka ile dalgalı pazar alaka düzeyine sahipti.

Osmanlı İmparatorluğunun Çöküş Döneminde Düyunu Umumiye İdaresi İle Kurulan Reji Şirketine Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Son Verilmesinden Sonra Tütün Üretimiyle İlgili Düzenlemeler Yeni Kurulan İnhisar İdaresi’nce Yürütüldü. 1924, 1930 ve 1938 Yıllarında Yapılan Tütünle İlgili Yasal Ve Kurumsal Düzenlemeler, 1969 Yılında Yürürlüğe Giren Tütün Ve Tütün Tekeli Kanunu İle TEKEL’e Devredilirken, 2002 Yılına Kadar Türk Tütününden TEKEL Sorumlu Oldu.

Ancak 9 Ocak 2002’de Çıkartılan 4733 Sayılı Tütün Yasası İle Tütün Ve Alkol Piyasası Düzenleme Üst Kurulu (TAPDK) Hayata Geçirilirken TEKEL İse Tasfiye Edildi. Yeni Tütün Yasası İle Destekleme Alımlarına Son Verilirken Sözleşmeli Tütün Üretimine Geçilmesinin Ardından Tütün Üretiminde Büyük Bir Düşüş Yaşanmaya Başlandı. 15 Yıl Boyunca Sektörü Kontrol Eden TAPDK, 2017 Yılında Kapatılırken Bu Korumun Görev ve Yetkileri İse Tütün Ve Alkol Dairesi Başkanlığı Kurularak Tarım Ve Orman Bakanlığı’na Devredildi.

Amerikalılardan önce Türkiye’de yerli tütün o kadar değerliydi, kapatılan çay ve şeker fabrikaları o kadar değerliydi ki, sözle anlatıyorum; sessiz anlatıyorum, bangır bangır müziklerle anlatıyorum.

Anlaşamıyoruz, anlaşamayalım. Paketleri orijinal haline taşıyıp sıradan halktan çaldıkları vergilerle, akciğerimizi sömüren ikircikli dincilere daha ne diyim.

Paketleri tek tip yapıp, simitçi bıyık tayfaya selam çakan saygı değ(me)yen CB, vergilerimizle yeşil sermayeyi beslerken; beni okuyan yorulmayanlara, yıllar önce de söylediğim şekilde; kendi bahçemizi başkasına emanet ediyorsak, saraylıların önünde Cumartesi Anneleri her zaman olay çıkıyor ve kolluk kuvvetleri dağıtıp dağıtılıyorsa, her şeye karşı olan Çarşı da niye musalla taşına övgüler düzüyorsa, hayat devam ederken, “maksat yeşillik olsun” demeden biber gazına karşı tütün dumanı ve limon.

Adına kodumun partisi ve partilileri, 6’lı masa kare mi dikdörtgen mi, yoksa yuvarlak mı diye tartışadursun; bizim alfabe soldan sağa doğru yazılıyor. Sosyal demokraside, ben memleketimin çayını yabancıların aldığından daha az alıyorsam, çay da para etmeyi o yüzdendir. 3 kuruşluk nefes alma molası sağlayan sigaranın bile kültürü var da politika politika olalı böyle bir dönem yaşanmamıştır.

Her daim yeşil kalan ağaçlardan, zeytin ve çam diktiğim eski okul tayfaya sevgi ve selamlar; takip alanı dışındakiler; biz zayıflarken çok şişmişsiniz her balon patlamaz da patlayana kadar yiyin, toprak çekiliyor.