gündüzleri geceymiş gibi ● yeşil dallarız dünya ağacından

ONUR BERKAY SUİÇMEZ – 19.03.2024

17 Şubat’ta seyrettiğimde yazdığım direk bağlantı olarak ekte farklı renkle buraya da bıraktım. Filmde, Suna karakterinin son sahnedeki huzur verici Neandria çığlığıyla, ve ülkemizde bu kışın neredeyse hiç üşütmediği, baharı erkene alan ve Türk Sineması’ndaki karanlık çağa ara ara göndermelerle durdurucu ve vurucu nokta koyan bir film değil de parça parça, sekans sekans ve sahne sahne virgüllerle ayıran içerikte de gençliğe geleceklerine daha çok hitap ettiğinden dolayı değerli bir öz film ortaya bırakmış yönetmen Reha Erdem. Oyuncu seçimine diyecek yok. Doğallıktan şaşılmayınca ne Pilavcı Doğu NBC filminde oynayabilirdi ülkede, Türkler Sinemayı bulmuş ya da yeniden keşfetmiş olsaydı ne Yunan kıyısında herkes klarnet öttürürken, kemençemiz sazımız sözümüz başkalarına kaynak, bize emanet kalırdı.

Neyse ki kültür şoku yaratmayan yönetmenlerimiz var.

“çağdaş yönetmenlerin en net çalışmalarında şimdiki zaman sorunsallarına bu kadar kısa zaman aralığında değinilmiyor.
neandria’da hem koşucu kız hem rapçi çocuk hem youtuber kız karakterleri özelinde, hem de bu filmde imam ya da imam olduğu varsayılan araftaki karakter, kosmos filmindeki battal kadar herkesi rahatsız etmiyor, belki de imam olduğundan diğerlerini ötekileri daha kolay etkileyip kaçtığından dolayı.
bence tam olarak sürdürülebilirlik tam da burada devreye alınıyor. diğer filmlerinde farklı dünyaları olan karakterler dine dair değil, dinsizliğe de dair değil. düşünceli karakterler. bu filmde hem başrol suna hem imam;
dünya’ya dair, sellere dair, yangına dair fikrini filmdeki tek replikle ana fikri bence şöyle açıklıyor:
dünya’da her şey nasılsa burada da aynı oluyor.
zaman zaman gençliğe dair, geleceğe dair, türk sinemasında yeni ufuklar açtığını düşündüm, yeni umutlara dair neandria adıyla tarihe olumlu bir not olarak düşülmüş.”

fotoğraf: ONUR BERKAY SUİÇMEZ – SÜRMENE, OCAK 2024

Reha Erdem, ben Anadolu Üniversitesi’nde sinema ve televizyon okurken lisans öncesi ve sonrası, hangi Türk yönetmen en iyisidir dediklerinde, ben iyi değil ama auteur (yazan-yöneten-tasarlayan) tek kişilik ordu gibi çalışma ve ekip yönetme başarısından dolayı tebrikler dediğim tek yönetmen derdim. tanışmış da olduk, 2 soru sordum, yanıtlarımı da aldım söyleşisinde. filmin ön vizyonunda hem aldığım yanıtta, her insanın olduğu gibi, her yönetmenin de şansı yaver giderse deneye deneye, çabalayıp mücadeleye devam etmesi adına oyuncularından tutun hikayeye adını veren Neandria’yı hiç de eleştirmeden değilse bile övmem lazım bütün ülkede vizyona konulmuşken hem de.

tezli yüksek lisansa kabul almadan evvelinde, bitirme projesi olarak kosmos filmini değerlendirdiğim çalışma da burada dursun bir müddet daha.

Eğer ki, olur da bu yaz sonunda hem kadınlar voleybol bazında olimpiyatta, hem de futbolda a milli takım bazında uluslararası bir turnuvayı kazanırsak, saygı hak edene, sevgi de çıkarsızca sevene verilirse, ne ayak oyunu ne yakan top oynamadan büyüyen çocuklar, bizler gibi abilerine sokakta büyüyen, sevdikleriyle yürüyen son kuşakmış gibi bakmazlar diye düşünüyorum.