gündüzleri geceymiş gibi ● yeşil dallarız dünya ağacından

ONUR BERKAY SUİÇMEZ

04 ARALIK 2025 – ANKARA

🎬 Filmin Temel Çerçevesi
– Konu: Bir hizmet robotu olan Roz, fırtına sonrası ıssız bir adaya düşer ve burada hayatta kalmak için doğadaki hayvanlarla iletişim kurmayı öğrenir. 
– İlişkiler: Başta “yabancı” ve “tehdit” olarak görülen Roz, zamanla hayvanlarla ortak bir yaşam kurar. Özellikle bir yavru kazı evlat edinmesi, türler arası bağın en güçlü örneği olur. 
– Temalar: Empati, dayanışma, çevre bilinci, farklılıkların ötesinde ortak amaçlar.

🌱 Türler Arası İlişkiler Perspektifi
– İlk karşılaşma: Hayvanların Roz’u “canavar” olarak görmesi, farklı türler arasındaki önyargıyı temsil eder. 
– İletişim öğrenme süreci: Roz’un hayvanların dilini öğrenmesi, eğitimde “ötekinin dilini anlamak” metaforu olarak kullanılabilir. 
– Ortak yaşam: Hayatta kalma ve yavru kazı büyütme süreci, türler arası işbirliğinin somut örneği.

📚 Eğitim ve Birbirinden Öğrenme
– Deneyim yoluyla öğrenme: Roz, doğayı gözlemleyerek ve hayvanlardan öğrenerek kendini dönüştürür. Bu, “deneyim temelli öğrenme” yaklaşımına benzer. 
– Empati eğitimi: Film, farklılıkların ötesinde empati kurmayı ve birlikte yaşamayı öğretiyor. Eğitimde bu, kültürler arası iletişim ve kapsayıcı pedagojiyi çağrıştırır. 
– Karşılıklı öğrenme: Hayvanlar da Roz’dan yeni şeyler öğrenir (koruma, bakım, teknoloji). Bu çift yönlü öğrenme süreci, “öğretmen-öğrenci rollerinin dönüşebilirliği” fikrini destekler.

🎬 Film ve Bağlamın Derinleştirilmesi
– Roz’un varlığı: Filmde Roz, doğaya ve hayvanlara yabancı bir “yapay zekâ” figürü olarak giriyor. Bu, insanın doğaya müdahalesini ve teknolojinin ekosisteme entegrasyonunu simgeliyor. 
– İlk çatışma: Hayvanların Roz’u reddetmesi, farklı türler arasında önyargı ve korkunun doğal bir refleks olduğunu gösteriyor. Bu, eğitimde “ötekiyle karşılaşma” anına benzetilebilir. 
– Dönüşüm: Roz’un hayvanların dilini öğrenmesi ve yavru kazı büyütmesi, türler arası bağın yalnızca iletişim değil, sorumluluk ve bakım üzerinden de kurulabileceğini gösteriyor.

🌱 Türler Arası İlişkiler – Sosyolojik ve Felsefi Katman
– Ötekiyle karşılaşma: Levinas’ın “ötekinin yüzü” kavramı burada yankılanıyor. Roz, hayvanların gözünde bir tehditken, zamanla onların yaşamına dokunan bir özneye dönüşüyor. 
– Ekolojik etik: Film, doğa ile teknoloji arasındaki karşıtlığı değil, uyumu vurguluyor. Türler arası ilişkiler, ekolojik bir sorumluluk bilinciyle yeniden tanımlanıyor. 
– Topluluk inşası: Roz’un hayvanlarla kurduğu bağ, farklı türlerin ortak bir topluluk oluşturabileceğini gösteriyor. Bu, eğitimde “çokkültürlülük” ve “çeşitlilik içinde birlik” metaforuna denk düşüyor. 

📚 Eğitim ve Birbirinden Öğrenme – Pedagojik Katman
– Deneyim temelli öğrenme: Roz’un hayatta kalmayı gözlem ve deneme-yanılma yoluyla öğrenmesi, Dewey’in deneyimci eğitim anlayışını hatırlatıyor. 
– Karşılıklı öğrenme: Hayvanlar Roz’dan bakım ve teknoloji öğrenirken, Roz da doğanın döngüsünü kavrıyor. Bu çift yönlü süreç, Freire’nin “öğretmen-öğrenci diyalogu” fikrine benzer. 
– Empati eğitimi: Roz’un yavru kazı büyütmesi, eğitimin yalnızca bilgi aktarımı değil, duygusal bağ ve sorumluluk geliştirme süreci olduğunu gösteriyor. 
– Rol dönüşümü: Filmde öğretmen ve öğrenci rolleri sürekli değişiyor. Bu, modern eğitimde “öğrenen topluluk” kavramını destekliyor.